Woda jest kluczowym składnikiem dla organizmu człowieka. Nie tylko bierze udział w wielu różnych reakcjach biochemicznych, ale pozwala też zachować elastyczność tkanek, w tym skóry. Aby utrzymać odpowiedni stopień jej nawodnienia, organizm wykorzystuje różnego rodzaju związki, w tym ceramidy. Czym dokładnie są ceramidy i jak je skutecznie suplementować?
Czym są ceramidy?
Ceramidy to naturalne lipidy (tłuszcze) występujące w zewnętrznej warstwie naskórka. Stanowią one kluczowy składnik „cementu międzykomórkowego”, który łączy komórki skóry, tworząc barierę ochronną. Kiedy wraz z wiekiem zaczyna ich ubywać, naskórek staje się coraz bardziej wysuszony, ponieważ jego zdolność do zatrzymywania wody maleje.
Skóra człowieka pełni różne funkcje fizjologiczne. Bierze udział m.in. w oddychaniu, termoregulacji, przemianie materii i chroni ustrój przed wnikaniem szkodliwych drobnoustrojów do jego wnętrza. Najbardziej wewnętrzną częścią naskórka jest warstwa rogowa złożona z korneocytów połączonych ze sobą za pośrednictwem korneodesmosomów.
Zdrowa skóra wyróżnia się wysoką zawartością NMF (ang. Natural Moisturing Factor). Ten naturalny czynnik nawilżający warunkuje prawidłowe nawilżenie skóry. To połączenie wielu różnych substancji, takich jak mocznik, mleczany, amoniak, kreatynina, glukozamina, sód, potas i magnez. Czynnik NMF współtworzy barierę hydrolipidową, wypełniając przestrzeń międzykomórkową. W skład tego spoiwa wchodzą także inne związki, w tym sterole, węglowodory aromatyczne, wolne kwasy tłuszczowe i ceramidy [1].
Dlaczego ceramidy są potrzebne?
Ceramidy, jako lipidy warstwy rogowej skóry, zalicza się do klasy sfingolipidów. Powstają one w wyniku trzech procesów – syntezy de novo, cyklu sfingomielinowego i tzw. szlaku ratunkowego. Warunkują szczelność i stabilność bariery naskórkowej. Sprawna synteza ceramidów ogranicza transdermalną utratę wody, tzw. TEWL (ang. Trans-Dermal Water Loss) [2,3]. Jeśli płaszcz hydrolipidowy jest szczelny, skóra dłużej utrzyma elastyczność i będzie bardziej odporna na uszkodzenia. Ceramidy działają także przeciwstarzeniowo, redukując procesy zapalne i spowalniając procesy odpowiedzialne za starzenie się skóry.
Obok ceramidów endogennych, produkowanych przez organizmy ssaków, wyróżnia się pseudoceramidy, czyli syntetyczną odmianę związków wytworzoną laboratoryjnie. W kosmetykach i suplementach diety wykorzystuje się właśnie pseudoceramidy, które działają równie skutecznie, co ich naturalny odpowiednik.
Kiedy suplementować ceramidy?
Zawartość ceramidów w skórze maleje wraz z wiekiem, dlatego wraz z upływem czasu coraz istotniejsze staje się uzupełnienie ich poziomu [4]. Niszczenie płaszcza hydrolipidowego przyspiesza także ekspozycja na zanieczyszczenia powietrza, niskie i wysokie temperatury oraz promieniowanie UV.
Wybierając suplementy dla kobiet na skórę, warto zwrócić uwagę na preparaty łączące ceramidy z innymi składnikami aktywnymi. Dobrym wyborem będą suplementy diety zawierające zarówno ceramidy, jak i kolagen w formie hydrolizatu. Kolagen stanowi dominujące białko tkanki łącznej, występujące m.in. w skórze. Wiązania kolagenowe składają się z połączenia aminokwasów glicyny, proliny, hydroksyproliny i hydroksylizyny połączonych w unikalną, trójhelikalną strukturę. Nie jest to jednak związek jednolity, wyróżnia się blisko 30 różnych typów kolagenu, z czego w skórze znajduje się głównie typ I i III. Zadaniem kolagenu jest utrzymanie elastyczności tkanek i zwiększanie ich wytrzymałości na uszkodzenia. Podobnie jak w przypadku ceramidów, synteza kolagenu również maleje wraz z wiekiem już od 25. roku życia [5].
Czy istnieje idealny suplement diety na skórę?
Połączenie kolagenu i ceramidów działa dwukierunkowo. Z jednej strony uelastycznia skórę, z drugiej uszczelnia jej warstwę ochronną. Nie można także zapominać o wpływie innych substancji na kondycję skóry. Witamina C jest niezbędna dla syntezy i usieciowania kolagenu. Witaminy z grupy B wspierają procesy tworzenia nowych komórek skóry. Cynk, miedź i mangan jako pierwiastki śladowe oddziałują na organizm wielokierunkowo, w tym jako antyoksydanty, przyspieszając usuwanie wolnych rodników. Właśnie dlatego idealny suplement diety na skórę to taki, który łączy te składniki, zapewniając wielowymiarowe wsparcie dla zdrowia i wyglądu skóry.
Bibliografia:
- Czarnecka-Operacz M., Sucha skóra jako aktualny problem kliniczny, Post Dermatol Alergol 2006; XXIII, 2: 49–56;
- Wiśniowska J. i in., Ceramidy – budowa i ich znaczenie w warstwie lipidowej naskórka, Kosmetologia Estetyczna, 4, 2019, vol. 8;
- Uchida Y, Park K. Ceramides in Skin Health and Disease: An Update. Am J Clin Dermatol. 2021 Nov;22(6):853-866;
- Rogers J, Harding C, Mayo A, Banks J, Rawlings A. Stratum corneum lipids: the effect of ageing and the seasons. Arch Dermatol Res. 1996 Nov;288(12):765-70;
- Nowicka-Zuchowska A. i in., Kolagen – rola w organizmie i skutki niedoboru, Lek w Polsce, vol. 29, nr 11/12’19 (342/343).
