Fot. Shutterstock
Depresja może dotknąć każdego z nas. Często wynika z wydarzeń w naszym życiu, rozwodem, śmiercią bliskiej osoby, problemami z pracą. Jednak jest też związana z indywidualnymi cechami człowieka. Depresja bywa też chorobą endogenną, występującą przy innych zaburzeniach psychicznych, zupełnie niezależną od tego, co akurat dzieje się w naszym życiu. W tym ostatnim wypadku niezbędne jest leczenie farmakologiczne.
Zdaniem polskich specjalistów obecnie cierpi na nią około pół miliona Polaków. Niestety, tylko połowa z nich korzysta z pomocy lekarzy i poddaje się opiece specjalistów. Pozostała grupa bagatelizuje depresję lub w obawie przed wykluczeniem społecznym celowo ukrywa swoje schorzenie.
Ważne, żeby nie lekcewać swojego stanu i szukać pomocy. Często osoba chorująca na depresję ma problemy z podejmowaniem konstruktywnych działań, dlatego bardzo ważna jest pomoc bliskich.
Jak rozpoznać depresję?
– Depresja jest chorobą, która charakteryzuje się głębokim i długo utrzymującym się uczuciem smutku, przygnębienia, rezygnacji – mówi psycholog z poznańskiej Kliniki Promienistej, Natalia Rezlewicz-Litwinow. – Osoby zmagające się z depresją odczuwają niechęć do wykonywania codziennych czynności, często także tracą zdolności do odczuwania radości w sytuacjach, które dotychczas wywoływały u nich pozytywne stany emocjonalne – dodaje Natalia Rezlewicz-Litwinow. Brak energii i ochoty na podjęcie jakichkolwiek aktywności, poczucie zagrożenia z niewiadomego źródła, niepokój, napięcie i oczekiwanie na najgorsze, to typowe objawy choroby. Bardzo często depresji towarzyszy także lęk przed tym, co ma się wydarzyć, a wizja przyszłości rysuje się w czarnych barwach. Zwrócić naszą uwagę powinna także utrata wcześniejszych zainteresowań i pasji. Chorujący na depresję bardzo często zaprzestają działań, które do tej pory sprawiały im radość i przyjemność.
W okresie depresji zauważyć można też objawy typowo psychologiczne, jak obniżona samoocena czy poczucie winy. – Chory ocenia się zwykle bardzo surowo, często określa się mianem nieudacznika, a wszystkie porażki, jakie napotyka na swojej drodze, uznaje za karę – mówi psycholog Natalia Rezlewicz-Litwinow. – Charakterystyczne podczas choroby są także zaburzenia koncentracji, trudność w skupieniu uwagi, problemy ze snem, a nawet spadek wagi – dodaje Natalia Rezlewicz-Litwinow. Część osób w depresji traci sens swojego życia, a w niektórych przypadkach pojawiają się nawet myśli samobójcze.
Rozmawiaj o tym, co czujesz
Podczas choroby bardzo ważne jest, aby nie tłumić swoich emocji. Rozmowa z rodziną czy przyjaciółmi może rozwiązać problemy w przypadku umiarkowanej lub łagodnej depresji. Jednak gdy nie daje to oczekiwanych efektów, powinniśmy skorzystać z pomocy psychologa lub psychiatry. – Psychiatra przede wszystkim postawi diagnozę i oceni nasz stan – mówi psycholog z Kliniki Promienistej Natalia Rezlewicz-Litwinow. – Podczas psychoterapii mamy czas, by w towarzystwie osoby, która zna powody powstawania zaburzeń móc odbudować osłabione mechanizmy obronne. Terapeuta wskaże nam odpowiednie drogi postępowania i stanie się naszym przewodnikiem na drodze poznania i zaakceptowania samych siebie – dodaje Natalia Rezlewicz-Litwinow. Dla wielu osób terapia jest jedynym momentem, w którym możemy zatrzymać się na chwilę i przeanalizować swoje życie czy dotychczasowe postępowanie.
Leki pomagają walczyć z depresją
Depresja może być poważną chorobą, rzutującą na wszystkie aspekty życia człowieka. W wielu przypadkach rozwiązaniem bywają środki farmakologiczne, które likwidują objawy choroby i pozwalają wrócić do normalnego funcjonowania, a także skuteczniej rozwiązywać problemy, które pogłębiają depresję. Trzeba jednak pamiętać, że większość z nich zaczyna działać dopiero po 2-4 tygodniach, co często zniechęca chorych. Nie można też ich odstawiać zaraz po tym, jak poczuje się poprawę – dawki trzeba stopniowo redukować w uzgodnieniu z lekarzem.
Po odstawieniu leków kłopoty często wracają ze zdwojoną siłą. Dlatego zaleca się, aby leczeniu towarzyszyła psychoterapia. Pozwala szybciej uzyskać pełniejszą poprawę, zmniejsza również ryzyko nawrotów depresji. Psychoterapię powinno stosować się jednocześnie z farmakoterapią, zwłaszcza gdy choroba ma charakter przewlekły, leczenie farmakologoczne nie przynosi spodziewanych rezultatów i gdy wywołana jest lub podtrzymywana przez czynniki wynikające z naszych psychicznych właściwości.
– Zdarza się tak, że pacjenci przez całe lata leczą się na depresję za pomocą środków farmakologicznych, a po spotkaniu z psychologiem czy psychiatrą okazuje się, że najskuteczniejszą metodą dla nich jest właśnie psychoterapia – mówi psycholog Natalia Rezlewicz-Litwinow z Kliniki Promienistej.
Ważne jest, żeby trafić na dobrego specjalistę, inaczej ciągnąca się latami terapia nie zmieni funkcjonowania osoby chorej podobnie jak nie robią tego trwale środki farmakologiczne.
