Memy na problemy

Badanie, które bada popularność krążących w internecie memów? Tak! Przeprowadziło je Gfk Polonia razem z agencją Clue PR. I co się okazało?

– Z naszego badania wyszło, że memy spełniają trzy podstawowe funkcje. Przede wszystkim służą do zabawy, rozśmieszenia. 67% internautów mówi, że dzięki nim mogą ośmieszać trudne sytuacje, problemy. Dzielenie się memami jest też formą zabawy, dla 64% badanych tzw. szerowanie, czyli dzielenie się nimi w sieci, to forma relaksu. Memy pozwalają tworzyć wspólnotę oraz dzielić się opiniami. Internauci poprzez dzielenie się memeami czują, że mają swój język – mówi newsrm.tv Marta Bierca, Industry Lead, Gfk Polonia.

Do ulubionych memów lubimy wracać – zdaniem 52% badanych memy mogą być ponadczasowe. Rozmówcy w badaniu jakościowym deklarowali, że oglądanie memów jest dla nich pretekstem do przerwy w pracy i zdrowszą alternatywą dla wyjścia na papierosa z biurowego open space’u.

Memy mają też poważniejszą stronę – pełnią opiniotwórczą rolę oraz umożliwiają poznanie nastrojów społecznych. Nawet jeśli rzeczywistość przedstawiona jest w nich w krzywym zwierciadle, można przez nie odczytać bolączki społeczne i stosunek do polityki czy mniejszości narodowych. Memy to nośniki opinii, a nie źródła informacji same w sobie. Jak podkreśla dr Piotr Cichocki, etnograf Internetu z UW, memy rzadko przekazują nowe informacje, raczej służą do nadawania nowego kontekstu danej sytuacji czy wydarzeniu.

– Jeżeli chodzi o tematykę memów, króluje polityka. Takimi memami jest zainteresowanych aż 64% badanych. Ponad połowa, 51%, interesuje się relacjami damsko-męskimi, związkami oraz relacjami społecznymi. Pojawiają się tematy dotyczące uchodźców i mniejszości. Ostatnia czwarta grupa tematów to wszystko, co związane z pracą – dodaje Alicja Wysocka-Świtała, Partner w agencji Clue PR.

Ciekawym wnioskiem jest funkcja wspólnotowa memów, podkreślana zarówno w badaniu ilościowym, jak i wśród ekspertów. 61% badanych deklaruje, że nie trzeba być „na poziomie”, aby rozumieć memy. – Oczywiście są memy, które zrozumieją wybrani, ale te najbardziej popularne są takie dlatego, że wszyscy je lubią i rozumieją – komentuje socjolog Krzysztof Domeradzki. A te najbardziej lubiane rozprzestrzeniają się wirusowo: 32% badanych udostępnia memy lubiane przez znajomych. Katarzyna Nowakowska, redaktor naczelna portalu Foch.pl, podkreśla, że te wspólnoty często łączy poczucie humoru. – Śmieszne memy najlepiej się niosą. Chętniej dzielimy się rzeczami, które nas bawią. Taka wspólnota śmiechu bardzo ludzi łączy – mówi Nowakowska.

Jakie są cztery ulubione tematy memów wśród Polaków? Wygrywa zdecydowanie polityka: aż 64% badanych deklaruje, że najchętniej ogląda i dzieli się memami o tematyce politycznej. Ponad połowa (51%) interesuje się memami o związkach i relacjach damsko-męskich, tyle samo o zjawiskach i grupach społecznych (w tym mniejszościach, uchodźcach, innych rasach etc.). Zaskakująco duża grupa młodych Polaków deklaruje, że podobają jej się memy na temat życia zawodowego i rynku pracy (42% osób w wieku 16-29 lat), w których szefowie zwykle przedstawieni są jako leniwi dyletanci, a pracownicy jako osoby znudzone codzienną rutyną i niechętne do większego wysiłku. Typów memów jest bardzo dużo, a 84% badanych udostępnia i lubi memy różnych autorów i nie jest związana z jednym stylem komentowania rzeczywistości.

Co w skrócie wynika z badania? Jeśli chcemy szybko zorientować się, co w danym momencie trapi, bawi lub wprawia Polaków w stan niepokoju – memy są tego doskonałym źródłem. Najpopularniejsze pokazują sympatie i antypatie polityczne, grupy społeczne będące na celowniku czy podejście do ról społecznych kobiet i mężczyzn. Spełniają funkcję, jaką przez wiele lat pełnił kabaret, ale są bardziej egalitarne i dostępne. I co jest pewnie ich największą siłą – wystarczy pół minuty, by mem zrozumieć, i drugie pół, by podzielić się nim ze światem.